DAVLAT HOKIMIYATI TUZILMALARINI RAQAMLASHTIRISH:ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA IMKONIYATLAR

Shaymatov Odil Abdukadirovich

Annotatsiya

Ushbu maqolada davlat hokimiyati tuzilmalarini raqamlashtirish jarayoni tizimli va institutsional yondashuv asosida tahlil qilingan. Raqamli transformatsiya nafaqat davlat boshqaruvi samaradorligini oshiruvchi texnologik jarayon sifatida, balki hokimiyat munosabatlarini qayta shakllantiruvchi, qaror qabul qilish mexanizmlarini o‘zgartiruvchi hamda ijtimoiy nazoratning yangi shakllarini yuzaga keltiruvchi murakkab ijtimoiy siyosiy fenomen sifatida ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda ichki ishlar organlari faoliyatida raqamli texnologiyalarni joriy etish jarayoni alohida yo‘nalish sifatida o‘rganilib, uning jinoyatchilikni profilaktika qilish, operativ boshqaruvni optimallashtirish va xavfsizlikni ta’minlashdagi roli tahlil qilingan. Shu bilan birga, algoritmik boshqaruv, sun’iy intellekt va katta ma’lumotlar (Big Data) texnologiyalarining qo‘llanilishi bilan bog‘liq institutsional xavflar, jumladan, ma’lumotlar xavfsizligi, shaxsiy erkinliklar va raqamli nazorat muammolari yoritilgan. Xalqaro tajriba (Estoniya, Xitoy va Yevropa Ittifoqi modeli) asosida komparativ tahlil amalga oshirilib, raqamlashtirishning turli boshqaruv modellari sharoitida turlicha institutsional natijalar berishi asoslab berilgan. O‘zbekiston sharoitida raqamli transformatsiya jarayonining holati, muammolari va rivojlanish istiqbollari ilmiy jihatdan baholangan.

Kalit so‘zlar:

Mualliflar haqida

Shaymatov Odil Abdukadirovich

Shaymatov Odil Abdukadirovich O‘zbekiston Respublikasi IIV Jizzax mintaqaviy o‘quv markazi sikl boshlig‘i, +99893-304-02-00

O‘zbekiston Respublikasi IIV Jizzax mintaqaviy o‘quv markazi

Adabiyotlar ro'yxati

1. Dunleavy P., Margetts H., Bastow S., Tinkler J. Digital Era Governance: IT Corporations, the State, and e-Government. Oxford, Oxford University Press, 2006, 304 bet.

2. West D. M. Digital Government: Technology and Public Sector Performance. Princeton, Princeton University Press, 2005, 240 bet.

3. Lyon D. Surveillance Society: Monitoring Everyday Life. Buckingham, Open University Press, 2001, 216 bet.

4. Mayer-Schönberger V., Cukier K. Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live, Work, and Think. Boston, Houghton Mifflin Harcourt, 2013, 272 bet.

5. Russell S., Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. London, Pearson Education, 2021, 1152 bet.

6. Perry W. L. Predictive Policing: The Role of Crime Forecasting in Law Enforcement Operations. Santa Monica, RAND Corporation,

2013, 120 bet.

7. Tapscott D., Tapscott A. Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin Is Changing Money, Business, and the World.

New York, Penguin Random House, 2016, 368 bet.

8. United Nations. UN E-Government Survey 2022: The Future of Digital Government. New York, United Nations Department of Economic and Social Affairs, 2022, 300 bet.

9. OECD. Digital Government Review: Policy Framework and Practices. Paris, OECD Publishing, 2020, 250 bet.

10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni rivojlantirishga doir farmon va qarorlari. Toshkent, O‘zbekiston Respublikasi Prezident devoni nashrlari, 2020–2024, 180 bet.